THƠ TÙ

HT Thích Quảng Ðộ

 

 

I. THƠ TRONG TÙ

Từ ngày 6/4/1977 đến ngày 10/12/1978
(Từ tháng 3 năm Ðinh Tỵ đến tháng 11 Mậu Ngọ)

 

 

TỰ THUẬT

 

Thân ta trong chốn lao tù

Tâm ta vằng vặc trăng thu mặt hồ

Bao trùm khắp cõi hư vô

Lao tù đâu thể nhiễm ô tâm này

Mặc cho thế sự vần xoay

Tâm ta vẫn chẳng chuyển lay được nào

Ngọc thiêu mầu thắm biết bao 1

Sương càng phủ trắng tùng cao ngất trời

Trăng tròn khuyết biển đầy vơi

Mây bay gió thoảng cuộc đời sợ chi!

 

1 Lấy ý trong câu: “Ngọc phần sơn thượng sắc thường nhuận” của thiền sư Ngộ Ấn, đời Lý.  Ðại ý: Viên ngọc ở trên núi bị đốt mầu sắc vẫn tươi thắm.

 

 

MƠ ƯỚC NGÀY VỀ

 

Ngày trở về

đường tôi đi thênh thang rộng mở

ánh nắng chan hòa

mùa xuân tươi sáng

và đầy vườn hoa nở chim ca

gió thổi vi vu nghìn khúc nhạc hòa

qua những hàng cây sum suê trải dài bóng mát

thoang thoảng không gian một mùi thơm ngát

của hương trời lá thắm cỏ non

khắp nẻo đường tôi đi

những tà áo xinh tươi vờn theo ngọn gió

dưới nắng vàng

cành liễu thướt tha

tiếng cười vui vang lên từ khắp mọi nhà

hòa lẫn tiếng trẻ thơ ê a tập hát

mọi người nhìn nhau qua ánh mắt

của tình người

của trìu mến thiết tha

sau hàng phượng vĩ

dưới mái trường xưa

thầy trò hoan ca ngày mở hội

thôi hết rồi những năm dài tăm tối

sống đọa đầy tủi nhục lầm than

những năm dài áp bức bạo tàn

đã vĩnh viễn chôn vùi trong dĩ vãng

đất nước hôm nay muôn mầu rực sáng

đời tự do hoa nở thắm tươi

hạnh phúc trên môi hé nở nụ cười

như chào đón một mùa xuân bất tận

thôi hết rồi những năm thù hận

tình thương yêu mở lối tương lai

người với người

tay trong tay

cùng ước mơ xây dựng ngày mai

trong thanh bình ấm no hạnh phúc

cùng điểm tô non sông gấm vóc

sáng đẹp muôn đời Tổ quốc Việt Nam!

 

 

PHÁP ÂM BẤT TUYỆT

 

Trên đỉnh núi Tu Di

vào một đêm trăng huyền ảo

tôi đứng nhìn vũ trụ bao la

giữa khoảng thái hư vô cùng vô tận

tôi thấy hằng triệu triệu thiên hà

khắp trong ba nghìn đại thiên thế giới

từ những tinh cầu âm vang vọng tới

tôi nghe tiếng nhạc mầu nhiệm tuyệt vời

và tràn đầy không gian

mùi hương trời kỳ diệu

trên mặt đại dương

ánh trăng phản chiếu

lung linh ngời sáng

trông như biển ngọc lưu li 

và trên những bãi cát vàng

ánh trăng trải dài bát ngát

như những tấm thảm khổng lồ

dệt bằng muôn ức triệu hạt kim sa

rồi đưa mắt nhìn quanh thế giới Sa bà

trên mặt địa cầu

tôi thấy đỉnh núi Linh Sơn

đang chìm trong những phút giây thần bí

từ trời Ðao lị đến cung Dạ ma

từ cõi Phi phi tưởng đến cung Ðâu suất đà

và từ nhiều cõi khác

số lượng hằng sa

tôi thấy tất cả trời, rồng, A Tu la

đêm nay

đều đến đây tụ hội

để nghe pháp âm của Phật thủa nào

đang còn vang dội

khắp núi rừng tịch mịch thâm u

thời gian như ngừng đọng lại

sát na là khoảng thiên thu

Linh sơn đêm nay

là Linh sơn trong quá khứ xa xưa

và trên tòa sư tử nguy nga

tôi thấy đức Phật

tay cầm liên hoa

trong một phút giây kỳ tuyệt

khai thị diệu pháp Thượng thừa

giữa vô lượng thiên long Thánh chúng

im lặng bao trùm đại chúng

tôi chỉ thấy Ca diếp Tôn giả mỉm cười

nụ cười thần bí

cũng như Linh sơn thần bí đêm nay

rồi sau này

vẫn tại nơi đây

một triệu năm trăm nghìn năm tới

khi Bồ tát Di lặc ra đời

Linh sơn sẽ là đạo tràng của Long hoa pháp hội

ôi!  Huyền nhiệm làm sao

núi rừng hùng vĩ Linh sơn

đời đời vang dội DÒNG PHÁP ÂM BẤT TUYỆT

 

Xuân Mậu Ngọ (1978)

(15 tháng 2 kỷ niệm Ðức Phật nhập diệt)

 

 

TIM ÐỘNG

 

Màn đêm dày đặc phủ xà lim

Có vật gì rơi giữa khoảng im

Lắng mãi tôi nghe rồi mới biết

Thì ra tiếng động của con tim.

 

 

TÂM CỰC LẠC

 

Tây phương Lạc quốc với Sa bà

đường về khoảng cách độ bao xa?

không gian cõi Phật mười muôn ức 1

nhưng là khoảnh khắc tại tâm ta

 

Thời gian khoảnh khắc tại tâm ta

gió thổi vi vu khúc nhạc hòa

chim hót vang rền tuyên diệu pháp

lưng trời đổ xuống trận mưa hoa

 

Thời gian khoảnh khắc tại tâm ta

Phật phóng hào quang chói sáng lòa

chín phẩm sen hồng hương ngát tỏa

Thánh hiền tụ hội số hằng sa.

 

Thời gian khoảnh khắc tại tâm ta

sen nở vừa xong thấy Phật đà

Cực lạc đây rồi: tâm ta đó

rời tâm tìm kiếm lại càng xa.

Thời gian khoảnh khắc tại tâm ta

trở lại sinh trong cảnh ác tà

lăn lộn nổi chìm đời ngũ trược

nhưng mà ta vẫn lại là ta.

 

1 Mười muôn ức cõi Phật là một trăm vạn triệu cõi Phật; mỗi cõi Phật là một nghìn triệu thế giới, mỗi thế giới gồm một quả đất, một mặt trời, một mặt trăng.  Như vậy cách nhau xa lắm.  Nhưng đối với Phật pháp vô biên thì có gì xa, vì vô biên thì không có trung tâm điểm mà chỗ nào cũng trung tâm cả, thành ra không có xa, không có gần.

 

 

MÙI THIỀN

 

Giờ phút trầm tư nếm vị Thiền

lâng lâng không bợn chút ưu phiền

ngục thất dầu sôi thành cam lộ

lao tù lửa bỏng hóa hồng liên

gông cùm giam hãm ngoài tam giới

xiềng xích buộc ràng vượt cửu thiên

sống chết vui buồn tâm tự tại

cành dương rửa sạch nghiệp oan khiên.

 

 

CHIỀU NGHE NHẠN KÊU

 

Chiều buồn nghe tiếng nhạn reo

thả hồn Thục đế bay theo mây ngàn

bình bồng trôi khắp không gian

bạn cùng trăng gió cho tan sầu đời

hồn lên tận cõi chơi vơi

hỏi nàng Chức nữ: “Cung trời buồn? vui?”

châu rơi nàng bỗng sụt sùi

rằng: “Ðây cũng khổ như người trần gian

tháng ngày thiếu vắng Ngưu lang

đơn côi chiếc bóng chứa chan lệ sầu!”

hồn nghe cau mặt lắc đầu:

“Cõi trời mà thế tìm đâu hết buồn?”

biệt nàng hồn vội đi luôn

xà lim trở lại hồn buồn hơn xưa

ngoài trời tầm tã cơn mưa

giật mình tỉnh dậy giấc mơ vừa tàn

nhớ câu “Tam giới vô an” 1

chỉ còn một cảnh Niết bàn yên vui.

 

1 Ba cõi như nhà cháy không yên ổn. Chữ trong kinh Pháp Hoa.

 

 

VÔ THƯỜNG

 

Qua kẽ xà lim chỉ mấy ly

nhìn ánh triêu dương thật diệu kỳ

thế giới ba nghìn đang chuyển động

trong từng mảy bụi nhỏ vi ti

 

trên cành lá đọng giọt sương mai

hạt ngọc lung linh ánh sáng ngời

cơn gió thoảng qua cành lay động

đột nhiên tan biến một thân người

 

Giây phút thời gian cứ đẩy xô

giành giật cùng tôi một trận đồ

mỗi lần nghe nhịp tim tôi đập

tôi tiến gần hơn đến nấm mồ

 

Tà dương rơi rớt sau núi tây

thế sự bình bồng theo áng mây

thời giờ trôi chảy như dòng nước

tóc bạc lúc nào tôi không hay

Ngồi buồn tôi nhớ tới Hạng vương

lấp biển dời non sức chẳng thường

một thoáng cơ đồ sương ngọn cỏ

nghìn thu uất hận sóng Ô giang

 

Ngồi buồn tôi lại nhớ Thủy hoàng

sự nghiệp kinh thiên “Vạn lý tràng” 1

đom đóm lập lòe soi vết cũ

Sa khâu 2 lạnh lẽo nắm xương tàn.

 

1 Tức Vạn Lý trường thành, một công trình đã khiến cho hàng trăm nghìn người bỏ mạng.

2 Sa là cát, khâu là gò, tức gò cát hoặc nấm mộ cát (TV chú).

 

 

XUÂN SANG

 

Rộn ràng tiếng én báo xuân sang

lòng tôi nguội lạnh nắm tro tàn

đạo pháp bao trùm màn ảm đạm

giang sơn phủ kín lớp mầu tang

áp bức đọa đày đời khổ nhục

đói nghèo rách nát kiếp lầm than

thẫn thờ đứng tựa khung cửa ngục

nhìn bóng xuân sang mắt lệ tràn.

 

 

XUÂN NHỚ MẸ

 

Mỗi lần xuân đến gợi thêm sầu

con ở phương này mẹ ở đâu

Nam Bắc đôi bờ dòng nước bạc

trông vời bóng mẹ khuất ngàn dâu

 

Con đi từ độ trăng tròn ấy

trải mấy xuân rồi xuân viễn phương’

trên vạn nẻo đường con cất bước

cõi long vương nặng mối sầu thương

 

Mái đầu mẹ nhuộm mầu sương tuyết

chồng chất đôi vai lớp tuổi đời

con muốn thời gian ngừng đọng lại

cho mùa xuân mẹ mãi xanh tươi

 

Thời gian vẫn cứ lạnh lùng trôi

Hoa úa tàn phai trái chin muồi

chua xót lòng con niềm hiếu đạo

chân trời xa cách lệ tuôi rơi. 1

 

1 Bài này tôi làm từ năm 1964, nhưng đưa vào đây để khỏi bị thất lạc.

 

 

LẠY MẸ

 

Hơn hai mươi bảy năm trời cách biệt

mắt mẹ đã mờ vì nhớ thương con

mẹ trông chờ bao ngày tháng mỏi mòn

nhưng chỉ thấy mây bay và gió thoảng

mẹ có ngờ đâu đời con phiêu lãng

như cánh chim trời xiêu bạt bốn phương

để giờ đây trong cảnh ngộ đau thương

cảnh tù ngục tối tăm và buồn thảm

con hối hận từ đáy sâu tâm khảm

đạo thần hôn 1 đã lỗi phận làm con

tám mươi tuổi mẹ có còn mạnh khỏe

hay hạc vàng đã cất cánh bay cao

cứ đêm đêm theo dõi những vì sao

nhìn Bắc đẩu con tuôn trào nước mắt

con quì xuống chắp hai tay trước ngực:

“Lạy đức Từ Bi cứu độ mẫu thân

cõi Sa bà khi mẹ đã mãn phần

cảnh Cực lạc là quê hương an dưỡng”

lòng chí thành nguyện cầu trong tâm tưởng

tháng năm dài con chỉ biết thế thôi

nghĩa thù ân chua xót lắm mẹ ôi

con lạy mẹ trăm nghìn muôn ức lạy!

 

1 Thần hôn: hôn định thần tỉnh, nghĩa là buổi hôm phải hầu cha mẹ cho định giấc ngủ, buổi sáng phải thăm cha mẹ xem có được yên không.

 

 

II.  TRANG TRÀO PHÚNG

 

 

BO BO

 

Không có gì quí hơn bo bo

đói bụng ngồi nhìn cũng đủ no

dẻo mềm rền quánh dường nếp một

béo bùi ngậy láng giống xôi vò

ngào ngạt thơm lừng như cơm tám

ngọt lừ mát rợi tựa chè kho

lịch sử bốn nghìn giờ mới có

Hoan hô độc lập và tự do!

 

 

SƯ TIẾN BỘ

 

Thiên hạ thi đua để đổi đời

nghe “anh” tiến bộ lắm sư ơi

dép râu anh diện khi đạp đất

mũ cối anh mang lúc đội trời

vạt áo anh “thèo” cho gọn ghẽ

ống quần anh xắn để thong hơi

ngựa sắt anh thường phi phọt khói

vì mải thi đua để đổi đời.

 

Vì mải thi đua để đổi đời

kệ kinh chuông mõ dẹp đi rồi

hội trường chính điện anh khai mạc

bách hóa hành lang Phật để ngồi

vét cống anh vào hàng cự phách

đào mương anh đứng hạng cừ khôi

giải khát anh tu năm ba “xị”

“hồ hởi” anh đưa “đạo vào đời”

 

Hồ hởi anh đưa đạo vào đời

tiến nhanh tiến mạnh vững chắc rồi

yêu nước khơi dòng anh vắt đất

thương nòi mưa móc anh thay trời

 

lao động hàng đầu không ai kịp

vinh quang bậc nhất có anh thôi

mề đay khen thưởng anh đeo ngực

nụ cười “phấn khỉ” nở trên môi

 

Nụ cười phấn khỉ nở trên môi

Cực lạc là đây đích thực rồi

phố phố vang rền chim ca hát 1

phường phường rực rỡ cánh sao tươi 2

thâu đêm “no bụng” nằm ngon giấc

cả ngày mát mặt xếp hàng chơi 3

công đức tu hành rày viên mãn

đa đề quả kết rõ mười mươi!

 

1 Loa phóng thanh phát ra những bài hát cách mạng suốt ngày đêm.

2 Bảng đỏ và cờ sao vàng treo ở khắp các nẻo đường trong thành phố.

3 Dân chúng phải đứng xếp hàng chờ mua đồ.

 

 

Ở TÙ SƯỚNG LẮM

 

Ở tù sướng lắm trời ơi

mời ngài thử xuống ngồi chơi ít tuần

ăn nằm sang trọng tuyệt trần

văn minh tiến bộ bội phần Công gô

phòng lạnh kiểu mẫu Liên xô

con nai chính hiệu Ca-Xô tên vàng

một thước bốn tấc bề ngang

dài hai thước mốt khang trang mĩ miều

bao gồm nhà tắm cầu tiêu

phòng ăn phòng ngủ với nhiều tiện nghi

cửa nạm sắt sơn “véc ni”

thảm nhung bóng loáng phẳng lì như gương

nệm “mút” nằm ngủ êm xương

Long sàng của bậc Ðế vương khác nào

an toàn cửa kín tường cao

đêm ngủ chẳng sợ “cáo” vào bắt “câu”

lung linh tỏa ánh đèn mầu

ảo huyền như thể trăng thâu vườn đào

món ăn mỹ vị biết bao

từ các “nước bạn” đổ vào thiếu chi:

gân bò mộng: Hung ga ri

móng heo: Tiệp khắc, ngưu bì: Ba lan

 cẳng vịt cẳng ngỗng: Bun gan 1

còng cua ếch nhái xứ An bai ni 2

mỏ đà điểu: Ê tô bi3

sừng trâu: Ðông Ðức, Nam ti 4: cựa gà

mắm bồ hóc: Con bú cha 5

gan cóc mắm ngóe: Cu ba, xứ Lào

chẫu chuộc từ nước Bắc Cao

nhộng tằm châu chấu cào cào: Trung Hoa

nanh lợn lòi: Ang gô la 6

“dế” ngựa: Dăm bích 7, cò ma: Li bì 8

chân bạch tuộc: xứ Ghi nê

đuôi chó: I rắc, đầu dê: Ỷ mềm 9

ngon miệng đẹp mắt đã thèm

trời thấy cũng phải tòm tem mấy chầu

nhà tù Xã hội ở lâu

chẳng còn ai muốn về hầu Tổ tiên

hát ca nhảy múa như điên

trần gian hạnh phúc cõi Thiên nào bằng

Anh nào cười vặn gãy răng!

 

1 Bulgaria

2 Albania

3 Ethiopia

4 Yougoslavia

5 Kampuchia

6 Angola

7 Mozambique

8 Lybia

9 Yemen

 

 

 

III.  THƠ LƯU ĐÀY

Từ 25/2/1982 đến 22/3/1992

 (Từ 2 tháng 2 Nhâm Tuất đến 20 tháng 2 năm Nhâm Thân)

 

 

 

TỰ THUẬT

 

Sống giữa trần ai cảnh phũ phàng

Con thuyền lướt sóng cứ hiên ngang

Ðã từng đâu sợ làn sương trắng

Là cúc nào kinh trận gió vàng 1

Trúc hát du dương khi hè đến

Mai cười tươi tắn lúc đông sang

Mặc cho mưa nắng cùng giông tố

Một tấc lòng son trọn đá vàng.

 

1 Gió vàng: dịch chữ “kim phong”.  Mùa thu thuộc hành Kim, nên gọi thu là kim phong, tức gió heo may.  Hoa cúc thường nở vào tiết Trùng Dương (9 tháng 9 âm lịch) qua mùa thu lá tàn.  Hoa mai, trái lại, nở vào mùa Ðông.

 

 

TRÊN ÐUỜNG LƯU ÐÀY

 

Ngày mồng hai tháng hai năm Nhâm Tuất

(Dương lịch hai mươi lăm tháng hai tám hai)

từ Sài gòn

tôi lên đường đi miền Bắc lưu đày

trên chiếc xe “ca” của nhà tù cộng sản

tôi cảm thấy mình xót xa vô hạn

bỏ lại phía sau bao vạn tấm lòng

hẳn rồi đây sẽ mòn mỏi chờ mong

nhưng chưa biết đến ngày nào tái ngộ

(mà quyết định phải có ngày tái ngộ)

miền Nam ôi!

tôi đã nghe niềm đắng cay tủi hổ

sống đọa đày như loài thú hai chân

dưới bàn tay của những kẻ vô thần

đạo pháp tan hoang giang sơn rách nát

thời đại hôm nay

mà tôi cứ tưởng là thời Thát Ðát

với Thành Cát Tư và Hốt Tất Liệt xa xưa

lịch sử bốn nghìn năm

ôi! Chưa từng thấy bao giờ

cảnh người Việt dày xéo quê hương đất Việt

hai mươi triệu đồng bào rên xiết

trong gông cùm

khóc nỗi tử biệt sinh ly

miền Nam ôi!

thôi hãy tạm quên đi mối sầu bi

và cố vui sống để nhìn về phía trước

dẫm lên khổ đau

tất cả chúng ta cùng tiến bước

và hẹn một ngày đất nước hồi sinh

giờ phút này đây đánh dấu cuộc đăng trình

về miền Bắc

tôi nguyện sẽ không bao giờ khuất phục

những kẻ chỉ biết tin nơi bạo lực

nuôi hận thù và giết chết tình thương

đường tôi đi - buổi sáng nay

tràn ngập ánh thái dương

và cảnh vật reo vui chào tiễn biệt

miền Nam ôi!

niềm nhớ thương nói sao cho xiết

thôi xin tạm biệt người

và hẹn hội mùa Xuân.

 

Nha Trang đêm 25/2/1982

 

 

QUA ÐÈO NGANG 1

 

Tôi tới Ðèo Ngang cảnh tối mò

Cỏ hoa chẳng thấy thấy rùa bò 2

Tiếng “quốc” tiếng “gia” im bặt cả

Chỉ nghe tiếng máy rống ò ò

Non nước đất trời đều mù mịt

Tình riêng riêng gửi muỗi vo vo

Thời tiết đêm xuân mà lạnh ngắt

Chăn mền chẳng có ngồi co ro

Ðảm bảo an toàn trong giá rét

Mỗi bên “ôm ấp” một ông cò 3

Thây kệ đêm đen và dốc đá

Lên Ðèo tôi cứ ngáy o o!

 

1 Qua đây tôi nhớ tới bài thơ của bà Huyện Thanh Quan, nhưng lại trong một hoàn cảnh khác hẳn, nên tôi đã làm bài thơ này.

2 Rùa bò: xe đi chậm như rùa, vì để số một.

3 Suốt từ Sài gòn ra đến Thị xã Thái Bình, lúc nào cũng có hai anh công an thường phục ngồi kèm hai bên cạnh tôi.

 

 

NGẮM TRĂNG

 

Ðêm khuya thanh vắng

tôi ngồi tôi ngắm ánh trăng

đêm qua mờ

đêm nay tỏ

hôm nọ khuyết

hôm nay tròn

Trăng ôi cách mấy nước non

có còn thằng cuội có còn cây đa

trần giới tôi nay tuổi đã già

dòng đời Tô Vũ cứ trôi qua

năm canh ấp ủ niềm tâm sự

biết ngỏ cùng ai hỡi bóng nga?

Ta với ta

ta và bóng nga

hòa chung nhịp thở

giữa vũ trụ bao la

hồn thơ ta bay bổng

dạo khắp các thiên hà

ba nghìn thế giới trần sa

thoắt trong một niệm hồn ta trở về

lại ôm niềm tâm sự

với đêm dài lê thê

hồn còn mang nặng lời thề

quyết trong bể khổ sông mê vẫy vùng

dong thuyền Bát nhã đại hùng

độ loài Nhất-xiển 1 thoát vòng vô minh.

 

1 Nhất xiển: tức là Nhất-xiển-đề (Iccantika); kẻ không tin tội phúc, nhân quả, dứt hết căn lành.

 

 

GỬI TT. HUYỀN QUANG

 

Tôi với Người thực là may mắn

được cùng nhau chia sẻ “ngọt bùi”

đất Quang Trung 1

Người nằm ngắm bầu trời

quê Quế Ðường 2

tôi ngồi nhìn vũ trụ

cứ đêm đêm tôi thả hồn theo cánh gió

về thăm Người

Người có biết hay chăng!

Qui Nhân, Thái Bình chung một vừng trăng

như tâm ta không hai mà một

vòi vọi núi dao hừng hừng biển lửa

ta nhảy vào

tất cả đau thương và sầu khổ

bừng tâm ta

hết thảy đều không! 3

Ðêm nay

như vừng trăng trên vạn dòng sông

Người là tất cả

tôi cũng là tất cả

tất cả chảy vào biển Quả

quả yên vui quả giải thoát giữa dòng đời.

 

Thu Mậu Thìn (1988)

 

1 Quang Trung, tức Nguyễn Huệ, quê ở huyện Phù Li (nay la Phù Cát) đất Qui Nhân.

2 Quế Ðường, biệt hiệu của Lê Quí Ðôn, người Thái Bình.

3 Xem kinh Hoa Nghiêm, phẩm Nhập Pháp Giới, mục Thiện Tài đồng tử tham yết Thắng Nhiệt bà la môn.

 

 

 

GỬI MÂY

Tặng TT. NH.

 

Mây chiều ôi

hãy ngừng trôi

cho ta nhắn gửi mấy lời

hỏi người góc bể chân trời bấy lâu:

“Trải bao gió Á mưa Âu

dặm khách sương pha nửa mái sầu?

non nước nghìn trùng mờ mịt

cùng ai thao thức những đêm thâu?”

Còn ta nay đã bạc đầu

ngày tháng trơ trơ một khối sầu

sợ hãi vui mừng gió thoảng

nhờ mây nhắn gửi bấy nhiêu câu.

 

 

NGẮM HOA 1

 

Hoa với ta ai già ai trẻ

nhận ra rồi cái lẻ như nhau

hoa có từ nghìn xưa và sẽ có đến nghìn sau

ta sinh từ vô thủy và sẽ còn sinh mãi

Tâm đại nguyện

Bồ tát không bao giờ sợ hãi

đường tử sinh cứ thanh thản đi qua

ta vân du khắp cõi Sa-bà

và ở đâu ta cũng thấy hoa tươi thắm

từng sát na lặng yên ta ngắm

ta nhìn hoa và hoa nở trong ta

giữa thăng trầm cuộc thế phù sa

hoa và ta an nhiên tự tại

mặc bốn mùa xuân qua đông lại

trong vĩnh cửu

hoa vẫn tươi và ta mãi chẳng già

vòng luân hồi tùy nguyện vào ra 2

mà ai biết?

chỉ có hoa và ta tri kỷ.

 

1 Hoa ở đây tượng trưng Chân như, Pháp thân.

2 Bồ tát vào sinh tử là vì nguyện độ sinh, chứ không phải bị nghiệp lực chi phối.  Nhân lúc cảm hứng mà có tứ thơ trên đây, chứ không phải tôi đã là Bồ tát.

 

 

TỰ THAN

 

Tôi nghĩ thân tôi khổ đã nhiều

Giờ thêm chút nữa đáng bao nhiêu

Thông già đứng tựa sườn non lớn

Gió giật hò reo thổi chẳng xiêu

Nửa đời ảo ảnh làn mây bạc

Một kiếp chiêm bao lớp sóng triều

Thế sự thăng trầm luôn diễn biến

Buổi sáng dâng lên xuống buổi chiều.

 

 

MẤT CẢ CUỘC ÐỜI

 

Xuân này tôi mất mẹ rồi

Cũng là mất cả cuộc đời còn chi

Từ nay đoạn đường tôi đi

Qua hàng thông lạnh gió vi vu sầu

Một mình lặng lẽ cúi đầu

Quanh tôi tất cả nhuộm mầu tóc tang

Bước đi nghĩa địa lan man

Chết rồi hay sống điêu tàn như nhau.

 

Sáng mồng 1 Tết Bính Dần (1985)

Ra thắp hương ngoài mộ

 

 

BẮT GẶP CUỘC ÐỜI

 

Ðây rồi!

trong một phút giây kỳ tuyệt

tôi đã bắt gặp cuộc đời

mông mênh sâu thẳm

tươi đẹp vô ngần

mỗi hơi thở thoáng qua

tôi cảm thấy mình choáng ngợp

như đang đi lạc giữa rừng hoa

bao la bát ngát

tôi chẳng biết nữa nam bắc đông tây

ngày giờ hay năm tháng

tất cả chỉ là ánh sáng

thuần là trăng sao

lung linh kỳ ảo

muôn mầu muôn vẻ

lặng lẽ tuyệt vời

cả vũ trụ và tôi hòa đồng hơi thở

tôi lắng nghe cỏ cây hoa lá

trong những bộ áo mầu rực rỡ

như đàn trẻ thơ

đang cười đùa nhảy múa

và muôn triệu côn trùng

tưng bừng hớn hở

đang hát bản trường ca muôn thuở

giữa dàn nhạc đại hòa tấu thiên nhiên

Ðây cõi thần tiên!

nhưng không phải

bởi những khái niệm địa ngục thiên đường thần tiên trần tục

cũng như những cảm giác vui buồn sướng khổ

chẳng còn biên cương

Ðây là tình thương!

tôi cũng không hiểu nổi

chỉ biết là cái gì là lạ

mà chẳng có lời để tả

đang lan thấm từng thớ thịt làn da

ôi cuộc đời! – Không ai biết cả

chỉ có cỏ cây hoa lá

côn trùng chim muông được tắm gội ơn người

ôi cuộc đời!  Kỳ diệu làm sao!

xin cảm ơn người vạn tạ!

 

 

SÂN SI

 

Có một số Tăng Ni

bảo là tôi sân si

tu hành chẳng nhẫn nhục

không hỉ xả từ bi

 

luật vô thường là thế

có thịnh thì có suy

nay gặp thời mạt pháp

đạo ắt phải suy vi

 

đó chính là chân lý

buồn phiền mà làm chi

chùa tượng thuộc hình tướng

Phật pháp vốn vô vi

 

ai phá mặc họ phá

Phật pháp có hề gì

tu hành nên nhẫn nhục

trứng chọi đá ích chi

 

không gì hơn sự sống

hãy sống với mũ ni

Xin cúi đầu phục mệnh

lạy đức Phật từ bi

sự sống quí như thế

mà sao con vô tri

 

từ nay con vui sống

dù sống chẳng ra gì

miễn như mọi người khác

khỏi mang tiếng sân si.

 

 

IV. TRANG TRÀO PHÚNG

 

 

TỰ TRÀO

 

Quảng Ðộ diêm công 1 ông hỡi ông

Luận kinh chẳng tỏ luật không thông

Dài lưng tốn vải mà ra dáng

Cầm đũa tay chiêu dám học ngông

Qua bao chế độ lưng vươn thẳng

Trải mấy phen tù lưỡi chẳng cong

Năm mươi lăm tuổi đầu râu bạc

Sống kiếp lưu đày có sướng không? 2

 

Thu Nhâm Tuất (1982)

 

1 Diêm công: ông nhiều râu

2 Bị đi đày vào năm 55 tuổi (1982).

 

 

MỘT NĂM LƯU ÐẦY

 

Lưu đày nay đúng một năm rồi

Tôi ngồi tôi tức cái thằng tôi

Nấu nước thổi cơm đành không sõi

Quét nhà rửa bát cũng lại tồi

Kiếm củi ngẩn ngơ vơ củi mục 1

Hái chè đuểnh đoảng vặt chè chồi

Năm mươi lẻ sáu mà còn vụng

Trăm tuổi rồi ra hẳn tót đời.

 

1 Về mùa đông hiếm cái đun, phải tự đi kiếm củi, mà củi mục thì chỉ khói chứ không cháy.

 

 

VUỐT RÂU

 

Trên đời quí nhất có bộ râu

Khi buồn ta vuốt để tiêu sầu

Dưới cằm một búi vừa ngang rốn

Trên má hai chòm tiếp với đầu

Trông kỹ in tuồng như Ðạt-Ma 1

Nhìn qua có vẻ giống Quan Hầu 2

Râu ta nào phải là râu cọp 3

Buồn thì cứ vuốt có sao đâu!

 

1 Ðạt-Ma: Sơ Tổ Thiền Ðông Ðộ.

2 Quan Hầu: tức Quan Vũ, một danh tướng đời Thục Hán, được phong tước Hầu.

3 Trang tử: “xoa đầu cọp, vuốt râu cọp, làm thế nào mà thoát được miệng cọp!”

 

 

BỨC TRANH ÐỜI

 

Ngày tháng lưu đày cũng thảnh thơi

Ăn rồi ngồi ngắm bức tranh đời

Nhà cháy phơi bày toàn mặt chuột

Ðình xiêu lộ rõ rặt đầu dơi

Vành tai vênh váo chồn đắc thế

Nghểnh cổ nghênh ngang cáo gặp thời

Bức tranh thế sự là như thế

Ngủ gặp chiếu manh ngáp được ruồi. 1