


THƠ TÙ
HT Thích Quảng Ðộ
I. THƠ TRONG TÙ
Từ ngày 6/4/1977 đến ngày 10/12/1978
(Từ tháng 3 năm Ðinh Tỵ đến tháng 11 Mậu Ngọ)
TỰ THUẬT
Thân ta trong chốn lao
tù
Tâm ta vằng vặc trăng thu mặt hồ
Bao trùm khắp cõi hư vô
Lao tù đâu thể nhiễm ô tâm này
Mặc cho thế sự vần xoay
Tâm ta vẫn chẳng chuyển lay được nào
Ngọc thiêu mầu thắm biết bao 1
Sương càng phủ trắng tùng cao ngất trời
Trăng tròn khuyết biển đầy vơi
Mây bay gió thoảng cuộc đời sợ chi!
1
Lấy ý trong câu: “Ngọc phần sơn thượng sắc thường nhuận” của thiền sư Ngộ Ấn,
đời Lý. Ðại ý: Viên ngọc ở trên núi bị đốt mầu sắc vẫn tươi thắm.
MƠ ƯỚC NGÀY VỀ
Ngày trở về
đường tôi đi thênh thang rộng mở
ánh nắng chan hòa
mùa xuân tươi sáng
và đầy vườn hoa nở chim ca
gió thổi vi vu nghìn khúc nhạc hòa
qua những hàng cây sum suê trải dài bóng mát
thoang thoảng không gian một mùi thơm ngát
của hương trời lá thắm cỏ non
khắp nẻo đường tôi đi
những tà áo xinh tươi vờn theo ngọn gió
dưới nắng vàng
cành liễu thướt tha
tiếng cười vui vang lên từ khắp mọi nhà
hòa lẫn tiếng trẻ thơ ê a tập hát
mọi người nhìn nhau qua ánh mắt
của tình người
của trìu mến thiết tha
sau hàng phượng vĩ
dưới mái trường xưa
thầy trò hoan ca ngày mở hội
thôi hết rồi những năm dài tăm tối
sống đọa đầy tủi nhục lầm than
những năm dài áp bức bạo tàn
đã vĩnh viễn chôn vùi trong dĩ vãng
đất nước hôm nay muôn mầu rực sáng
đời tự do hoa nở thắm tươi
hạnh phúc trên môi hé nở nụ cười
như chào đón một mùa xuân bất tận
thôi hết rồi những năm thù hận
tình thương yêu mở lối tương lai
người với người
tay trong tay
cùng ước mơ xây dựng ngày mai
trong thanh bình ấm no hạnh phúc
cùng điểm tô non sông gấm vóc
sáng đẹp muôn đời Tổ quốc Việt Nam!
PHÁP ÂM BẤT TUYỆT
Trên đỉnh núi Tu Di
vào một đêm trăng huyền ảo
tôi đứng nhìn vũ trụ bao la
giữa khoảng thái hư vô cùng vô tận
tôi thấy hằng triệu triệu thiên hà
khắp trong ba nghìn đại thiên thế giới
từ những tinh cầu âm vang vọng tới
tôi nghe tiếng nhạc mầu nhiệm tuyệt vời
và tràn đầy không gian
mùi hương trời kỳ diệu
trên mặt đại dương
ánh trăng phản chiếu
lung linh ngời sáng
trông như biển
ngọc lưu li
và trên những bãi cát vàng
ánh trăng trải dài bát ngát
như những tấm thảm khổng lồ
dệt bằng muôn ức triệu hạt kim sa
rồi đưa mắt nhìn quanh thế giới Sa bà
trên mặt địa cầu
tôi thấy đỉnh núi Linh Sơn
đang chìm trong những phút giây thần bí
từ trời Ðao lị đến cung Dạ ma
từ cõi Phi phi tưởng đến cung Ðâu suất đà
và từ nhiều cõi khác
số lượng hằng sa
tôi thấy tất cả trời, rồng, A Tu la
đêm nay
đều đến đây tụ hội
để nghe pháp âm của Phật thủa nào
đang còn vang dội
khắp núi rừng tịch mịch thâm u
thời gian như ngừng đọng lại
sát na là khoảng thiên thu
Linh sơn đêm nay
là Linh sơn trong quá khứ xa xưa
và trên tòa sư tử nguy nga
tôi thấy đức Phật
tay cầm liên hoa
trong một phút giây kỳ tuyệt
khai thị diệu pháp Thượng thừa
giữa vô lượng thiên long Thánh chúng
im lặng bao trùm đại chúng
tôi chỉ thấy Ca diếp Tôn giả mỉm cười
nụ cười thần bí
cũng như Linh sơn thần bí đêm nay
rồi sau này
vẫn tại nơi đây
một triệu năm trăm nghìn năm tới
khi Bồ tát Di lặc ra đời
Linh sơn sẽ là đạo tràng của Long hoa pháp hội
ôi! Huyền nhiệm làm sao
núi rừng hùng vĩ Linh sơn
đời đời vang dội DÒNG PHÁP ÂM BẤT TUYỆT
Xuân Mậu Ngọ (1978)
(15 tháng 2 kỷ niệm Ðức Phật nhập
diệt)
TIM ÐỘNG
Màn đêm dày đặc phủ xà
lim
Có vật gì rơi giữa khoảng im
Lắng mãi tôi nghe rồi mới biết
Thì ra tiếng động của con tim.
TÂM CỰC LẠC
Tây phương Lạc quốc
với Sa bà
đường về khoảng cách độ bao xa?
không gian cõi Phật mười muôn ức 1
nhưng là khoảnh khắc tại tâm ta
Thời gian khoảnh khắc
tại tâm ta
gió thổi vi vu khúc nhạc hòa
chim hót vang rền tuyên diệu pháp
lưng trời đổ xuống trận mưa hoa
Thời gian khoảnh khắc
tại tâm ta
Phật phóng hào quang chói sáng lòa
chín phẩm sen hồng hương ngát tỏa
Thánh hiền tụ hội số hằng sa.
Thời gian khoảnh khắc
tại tâm ta
sen nở vừa xong thấy Phật đà
Cực lạc đây rồi: tâm ta đó
rời tâm tìm kiếm lại càng xa.
Thời gian khoảnh khắc tại tâm ta
trở lại sinh trong cảnh ác tà
lăn lộn nổi chìm đời ngũ trược
nhưng mà ta vẫn lại là ta.
1
Mười muôn ức cõi Phật là một trăm vạn triệu cõi Phật; mỗi cõi Phật là một nghìn
triệu thế giới, mỗi thế giới gồm một quả đất, một mặt trời, một mặt trăng. Như
vậy cách nhau xa lắm. Nhưng đối với Phật pháp vô biên thì có gì xa, vì vô biên
thì không có trung tâm điểm mà chỗ nào cũng trung tâm cả, thành ra không có xa,
không có gần.
MÙI THIỀN
Giờ phút trầm tư nếm
vị Thiền
lâng lâng không bợn chút ưu phiền
ngục thất dầu sôi thành cam lộ
lao tù lửa bỏng hóa hồng liên
gông cùm giam hãm ngoài tam giới
xiềng xích buộc ràng vượt cửu thiên
sống chết vui buồn tâm tự tại
cành dương rửa sạch nghiệp oan khiên.
CHIỀU NGHE NHẠN KÊU
Chiều buồn nghe tiếng
nhạn reo
thả hồn Thục đế bay theo mây ngàn
bình bồng trôi khắp không gian
bạn cùng trăng gió cho tan sầu đời
hồn lên tận cõi chơi vơi
hỏi nàng Chức nữ: “Cung trời buồn? vui?”
châu rơi nàng bỗng sụt sùi
rằng: “Ðây cũng khổ như người trần gian
tháng ngày thiếu vắng Ngưu lang
đơn côi chiếc bóng chứa chan lệ sầu!”
hồn nghe cau mặt lắc đầu:
“Cõi trời mà thế tìm đâu hết buồn?”
biệt nàng hồn vội đi luôn
xà lim trở lại hồn buồn hơn xưa
ngoài trời tầm tã cơn mưa
giật mình tỉnh dậy giấc mơ vừa tàn
nhớ câu “Tam giới vô an” 1
chỉ còn một cảnh Niết bàn yên vui.
1 Ba cõi như nhà cháy không yên ổn.
Chữ trong kinh Pháp Hoa.
VÔ THƯỜNG
Qua kẽ xà lim chỉ mấy
ly
nhìn ánh triêu dương thật diệu kỳ
thế giới ba nghìn đang chuyển động
trong từng mảy bụi nhỏ vi ti
trên cành lá đọng giọt sương mai
hạt ngọc lung linh ánh sáng ngời
cơn gió thoảng qua cành lay động
đột nhiên tan biến một thân người
Giây phút thời gian cứ
đẩy xô
giành giật cùng tôi một trận đồ
mỗi lần nghe nhịp tim tôi đập
tôi tiến gần hơn đến nấm mồ
Tà dương rơi rớt sau
núi tây
thế sự bình bồng theo áng mây
thời giờ trôi chảy như dòng nước
tóc bạc lúc nào tôi không hay
Ngồi buồn tôi nhớ tới Hạng vương
lấp biển dời non sức chẳng thường
một thoáng cơ đồ sương ngọn cỏ
nghìn thu uất hận sóng Ô giang
Ngồi buồn tôi lại nhớ
Thủy hoàng
sự nghiệp kinh thiên “Vạn lý tràng” 1
đom đóm lập lòe soi vết cũ
Sa khâu 2 lạnh lẽo nắm xương tàn.
1
Tức Vạn Lý trường thành, một công trình đã khiến cho hàng trăm nghìn người bỏ
mạng.
2
Sa là cát, khâu là gò, tức gò cát hoặc nấm mộ cát (TV chú).
XUÂN SANG
Rộn ràng tiếng én báo
xuân sang
lòng tôi nguội lạnh nắm tro tàn
đạo pháp bao trùm màn ảm đạm
giang sơn phủ kín lớp mầu tang
áp bức đọa đày đời khổ nhục
đói nghèo rách nát kiếp lầm than
thẫn thờ đứng tựa khung cửa ngục
nhìn bóng xuân sang mắt lệ tràn.
XUÂN NHỚ MẸ
Mỗi lần xuân đến gợi
thêm sầu
con ở phương này mẹ ở đâu
Nam Bắc đôi bờ dòng nước bạc
trông vời bóng mẹ khuất ngàn dâu
Con đi từ độ trăng
tròn ấy
trải mấy xuân rồi xuân viễn phương’
trên vạn nẻo đường con cất bước
cõi long vương nặng mối sầu thương
Mái đầu mẹ nhuộm mầu
sương tuyết
chồng chất đôi vai lớp tuổi đời
con muốn thời gian ngừng đọng lại
cho mùa xuân mẹ mãi xanh tươi
Thời gian vẫn cứ lạnh
lùng trôi
Hoa úa tàn phai trái chin muồi
chua xót lòng con niềm hiếu đạo
chân trời xa cách lệ tuôi rơi. 1
1
Bài này tôi làm từ năm 1964, nhưng đưa vào đây để khỏi bị thất lạc.
LẠY MẸ
Hơn hai mươi bảy năm
trời cách biệt
mắt mẹ đã mờ vì nhớ thương con
mẹ trông chờ bao ngày tháng mỏi mòn
nhưng chỉ thấy mây bay và gió thoảng
mẹ có ngờ đâu đời con phiêu lãng
như cánh chim trời xiêu bạt bốn phương
để giờ đây trong cảnh ngộ đau thương
cảnh tù ngục tối tăm và buồn thảm
con hối hận từ đáy sâu tâm khảm
đạo thần hôn 1 đã lỗi phận làm con
tám mươi tuổi mẹ có còn mạnh khỏe
hay hạc vàng đã cất cánh bay cao
cứ đêm đêm theo dõi những vì sao
nhìn Bắc đẩu con tuôn trào nước mắt
con quì xuống chắp hai tay trước ngực:
“Lạy đức Từ Bi cứu độ mẫu thân
cõi Sa bà khi mẹ đã mãn phần
cảnh Cực lạc là quê hương an dưỡng”
lòng chí thành nguyện cầu trong tâm tưởng
tháng năm dài con chỉ biết thế thôi
nghĩa thù ân chua xót lắm mẹ ôi
con lạy mẹ trăm nghìn muôn ức lạy!
1
Thần hôn: hôn định thần tỉnh, nghĩa là buổi hôm phải hầu cha mẹ cho định giấc
ngủ, buổi sáng phải thăm cha mẹ xem có được yên không.
II. TRANG TRÀO PHÚNG
BO BO
Không có gì quí hơn bo
bo
đói bụng ngồi nhìn cũng đủ no
dẻo mềm rền quánh dường nếp một
béo bùi ngậy láng giống xôi vò
ngào ngạt thơm lừng như cơm tám
ngọt lừ mát rợi tựa chè kho
lịch sử bốn nghìn giờ mới có
Hoan hô độc lập và tự do!
SƯ TIẾN BỘ
Thiên hạ thi đua để
đổi đời
nghe “anh” tiến bộ lắm sư ơi
dép râu anh diện khi đạp đất
mũ cối anh mang lúc đội trời
vạt áo anh “thèo” cho gọn ghẽ
ống quần anh xắn để thong hơi
ngựa sắt anh thường phi phọt khói
vì mải thi đua để đổi đời.
Vì mải thi đua để đổi
đời
kệ kinh chuông mõ dẹp đi rồi
hội trường chính điện anh khai mạc
bách hóa hành lang Phật để ngồi
vét cống anh vào hàng cự phách
đào mương anh đứng hạng cừ khôi
giải khát anh tu năm ba “xị”
“hồ hởi” anh đưa “đạo vào đời”
Hồ hởi anh đưa đạo vào
đời
tiến nhanh tiến mạnh vững chắc rồi
yêu nước khơi dòng anh vắt đất
thương nòi mưa móc anh thay trời
lao động hàng đầu không ai kịp
vinh quang bậc nhất có anh thôi
mề đay khen thưởng anh đeo ngực
nụ cười “phấn khỉ” nở trên môi
Nụ cười phấn khỉ nở
trên môi
Cực lạc là đây đích thực rồi
phố phố vang rền chim ca hát 1
phường phường rực rỡ cánh sao tươi 2
thâu đêm “no bụng” nằm ngon giấc
cả ngày mát mặt xếp hàng chơi 3
công đức tu hành rày viên mãn
đa đề quả kết rõ mười mươi!
1 Loa phóng thanh
phát ra những bài hát cách mạng suốt ngày đêm.
2
Bảng đỏ và cờ sao vàng treo ở khắp các nẻo đường trong thành phố.
3
Dân chúng phải đứng xếp hàng chờ mua đồ.
Ở TÙ SƯỚNG LẮM
Ở tù sướng lắm trời ơi
mời ngài thử xuống ngồi chơi ít tuần
ăn nằm sang trọng tuyệt trần
văn minh tiến bộ bội phần Công gô
phòng lạnh kiểu mẫu Liên xô
con nai chính hiệu Ca-Xô tên vàng
một thước bốn tấc bề ngang
dài hai thước mốt khang trang mĩ miều
bao gồm nhà tắm cầu tiêu
phòng ăn phòng ngủ với nhiều tiện nghi
cửa nạm sắt sơn “véc ni”
thảm nhung bóng loáng phẳng lì như gương
nệm “mút” nằm ngủ êm xương
Long sàng của bậc Ðế vương khác nào
an toàn cửa kín tường cao
đêm ngủ chẳng sợ “cáo” vào bắt “câu”
lung linh tỏa ánh đèn mầu
ảo huyền như thể trăng thâu vườn đào
món ăn mỹ vị biết bao
từ các “nước bạn” đổ vào thiếu chi:
gân bò mộng: Hung ga ri
móng heo: Tiệp khắc, ngưu bì: Ba lan
cẳng vịt cẳng ngỗng: Bun gan 1
còng cua ếch nhái xứ An bai ni 2
mỏ đà điểu: Ê tô bi3
sừng trâu: Ðông Ðức, Nam ti 4: cựa gà
mắm bồ hóc: Con bú cha 5
gan cóc mắm ngóe: Cu ba, xứ Lào
chẫu chuộc từ nước Bắc Cao
nhộng tằm châu chấu cào cào: Trung Hoa
nanh lợn lòi: Ang gô la 6
“dế” ngựa: Dăm bích 7, cò ma: Li bì
8
chân bạch tuộc: xứ Ghi nê
đuôi chó: I rắc,
đầu dê:
Ỷ mềm 9
ngon miệng đẹp mắt đã thèm
trời thấy cũng phải tòm tem mấy chầu
nhà tù Xã hội ở lâu
chẳng còn ai muốn về hầu Tổ tiên
hát ca nhảy múa như điên
trần gian hạnh phúc cõi Thiên nào bằng
Anh nào cười vặn gãy răng!
1
Bulgaria
2
Albania
3
Ethiopia
4
Yougoslavia
5
Kampuchia
6
Angola
7
Mozambique
8
Lybia
9
Yemen
III. THƠ LƯU ĐÀY
Từ 25/2/1982 đến 22/3/1992
(Từ 2 tháng 2 Nhâm Tuất đến 20 tháng 2 năm Nhâm Thân)
TỰ THUẬT
Sống giữa trần ai cảnh
phũ phàng
Con thuyền lướt sóng cứ hiên ngang
Ðã từng đâu sợ làn sương trắng
Là cúc nào kinh trận gió vàng 1
Trúc hát du dương khi hè đến
Mai cười tươi tắn lúc đông sang
Mặc cho mưa nắng cùng giông tố
Một tấc lòng son trọn đá vàng.
1
Gió vàng: dịch chữ “kim phong”. Mùa thu thuộc hành Kim, nên gọi thu là kim
phong, tức gió heo may. Hoa cúc thường nở vào tiết Trùng Dương (9 tháng 9 âm
lịch) qua mùa thu lá tàn. Hoa mai, trái lại, nở vào mùa Ðông.
TRÊN ÐUỜNG LƯU ÐÀY
Ngày mồng hai tháng
hai năm Nhâm Tuất
(Dương lịch hai mươi lăm tháng hai tám hai)
từ Sài gòn
tôi lên đường đi miền Bắc lưu đày
trên chiếc xe “ca” của nhà tù cộng sản
tôi cảm thấy mình xót xa vô hạn
bỏ lại phía sau bao vạn tấm lòng
hẳn rồi đây sẽ mòn mỏi chờ mong
nhưng chưa biết đến ngày nào tái ngộ
(mà quyết định phải có ngày tái ngộ)
miền Nam ôi!
tôi đã nghe niềm đắng cay tủi hổ
sống đọa đày như loài thú hai chân
dưới bàn tay của những kẻ vô thần
đạo pháp tan hoang giang sơn rách nát
thời đại hôm nay
mà tôi cứ tưởng là thời Thát Ðát
với Thành Cát Tư và Hốt Tất Liệt xa xưa
lịch sử bốn nghìn năm
ôi! Chưa từng thấy bao giờ
cảnh người Việt dày xéo quê hương đất Việt
hai mươi triệu đồng bào rên xiết
trong gông cùm
khóc nỗi tử biệt sinh ly
miền Nam ôi!
thôi hãy tạm quên đi mối sầu bi
và cố vui sống để nhìn về phía trước
dẫm lên khổ đau
tất cả chúng ta cùng tiến bước
và hẹn một ngày đất nước hồi sinh
giờ phút này đây đánh dấu cuộc đăng trình
về miền Bắc
tôi nguyện sẽ không bao giờ khuất phục
những kẻ chỉ biết tin nơi bạo lực
nuôi hận thù và giết chết tình thương
đường tôi đi - buổi sáng nay
tràn ngập ánh thái dương
và cảnh vật reo vui chào tiễn biệt
miền Nam ôi!
niềm nhớ thương nói sao cho xiết
thôi xin tạm biệt người
và hẹn hội mùa Xuân.
Nha Trang đêm
25/2/1982
QUA ÐÈO NGANG 1
Tôi tới Ðèo Ngang cảnh
tối mò
Cỏ hoa chẳng thấy thấy rùa bò 2
Tiếng “quốc” tiếng “gia” im bặt cả
Chỉ nghe tiếng máy rống ò ò
Non nước đất trời đều mù mịt
Tình riêng riêng gửi muỗi vo vo
Thời tiết đêm xuân mà lạnh ngắt
Chăn mền chẳng có ngồi co ro
Ðảm bảo an toàn trong giá rét
Mỗi bên “ôm ấp” một ông cò 3
Thây kệ đêm đen và dốc đá
Lên Ðèo tôi cứ ngáy o o!
1 Qua đây tôi nhớ
tới bài thơ của bà Huyện Thanh Quan, nhưng lại trong một hoàn cảnh khác hẳn, nên
tôi đã làm bài thơ này.
2 Rùa bò: xe đi chậm
như rùa, vì để số một.
3 Suốt từ Sài gòn ra
đến Thị xã Thái Bình, lúc nào cũng có hai anh công an thường phục ngồi kèm hai
bên cạnh tôi.
NGẮM TRĂNG
Ðêm khuya thanh vắng
tôi ngồi tôi ngắm ánh trăng
đêm qua mờ
đêm nay tỏ
hôm nọ khuyết
hôm nay tròn
Trăng ôi cách mấy nước non
có còn thằng cuội có còn cây đa
trần giới tôi nay tuổi đã già
dòng đời Tô Vũ cứ trôi qua
năm canh ấp ủ niềm tâm sự
biết ngỏ cùng ai hỡi bóng nga?
Ta với ta
ta và bóng nga
hòa chung nhịp thở
giữa vũ trụ bao la
hồn thơ ta bay bổng
dạo khắp các thiên hà
ba nghìn thế giới trần sa
thoắt trong một niệm hồn ta trở về
lại ôm niềm tâm sự
với đêm dài lê thê
hồn còn mang nặng lời thề
quyết trong bể khổ sông mê vẫy vùng
dong thuyền Bát nhã đại hùng
độ loài Nhất-xiển 1 thoát vòng vô minh.
1
Nhất xiển: tức là Nhất-xiển-đề (Iccantika); kẻ không tin tội phúc, nhân quả,
dứt hết căn lành.
GỬI TT. HUYỀN QUANG
Tôi với Người thực là
may mắn
được cùng nhau chia sẻ “ngọt bùi”
đất Quang Trung 1
Người nằm ngắm bầu trời
quê Quế Ðường 2
tôi ngồi nhìn vũ trụ
cứ đêm đêm tôi thả hồn theo cánh gió
về thăm Người
Người có biết hay chăng!
Qui Nhân, Thái Bình chung một vừng trăng
như tâm ta không hai mà một
vòi vọi núi dao hừng hừng biển lửa
ta nhảy vào
tất cả đau thương và sầu khổ
bừng tâm ta
hết thảy đều không! 3
Ðêm nay
như vừng trăng trên vạn dòng sông
Người là tất cả
tôi cũng là tất cả
tất cả chảy vào biển Quả
quả yên vui quả giải thoát giữa dòng đời.
Thu Mậu Thìn (1988)
1
Quang Trung, tức Nguyễn Huệ, quê ở huyện Phù Li (nay la Phù Cát)
đất Qui Nhân.
2
Quế Ðường, biệt hiệu của Lê Quí Ðôn, người Thái Bình.
3
Xem kinh Hoa Nghiêm, phẩm Nhập Pháp Giới, mục Thiện Tài đồng tử tham yết Thắng
Nhiệt bà la môn.
GỬI MÂY
Tặng TT. NH.
Mây chiều ôi
hãy ngừng trôi
cho ta nhắn gửi mấy lời
hỏi người góc bể chân trời bấy lâu:
“Trải bao gió Á mưa Âu
dặm khách sương pha nửa mái sầu?
non nước nghìn trùng mờ mịt
cùng ai thao thức những đêm thâu?”
Còn ta nay đã bạc đầu
ngày tháng trơ trơ một khối sầu
sợ hãi vui mừng gió thoảng
nhờ mây nhắn gửi bấy nhiêu câu.
NGẮM HOA 1
Hoa với ta ai già ai
trẻ
nhận ra rồi cái lẻ như nhau
hoa có từ nghìn xưa và sẽ có đến nghìn sau
ta sinh từ vô thủy và sẽ còn sinh mãi
Tâm đại nguyện
Bồ tát không bao giờ sợ hãi
đường tử sinh cứ thanh thản đi qua
ta vân du khắp cõi Sa-bà
và ở đâu ta cũng thấy hoa tươi thắm
từng sát na lặng yên ta ngắm
ta nhìn hoa và hoa nở trong ta
giữa thăng trầm cuộc thế phù sa
hoa và ta an nhiên tự tại
mặc bốn mùa xuân qua đông lại
trong vĩnh cửu
hoa vẫn tươi và ta mãi chẳng già
vòng luân hồi tùy nguyện vào ra 2
mà ai biết?
chỉ có hoa và ta tri kỷ.
1 Hoa ở đây tượng
trưng Chân như, Pháp thân.
2 Bồ tát vào sinh tử
là vì nguyện độ sinh, chứ không phải bị nghiệp lực chi phối. Nhân lúc cảm hứng
mà có tứ thơ trên đây, chứ không phải tôi đã là Bồ tát.
TỰ THAN
Tôi nghĩ thân tôi khổ
đã nhiều
Giờ thêm chút nữa đáng bao nhiêu
Thông già đứng tựa sườn non lớn
Gió giật hò reo thổi chẳng xiêu
Nửa đời ảo ảnh làn mây bạc
Một kiếp chiêm bao lớp sóng triều
Thế sự thăng trầm luôn diễn biến
Buổi sáng dâng lên xuống buổi chiều.
MẤT CẢ CUỘC ÐỜI
Xuân này tôi mất mẹ
rồi
Cũng là mất cả cuộc đời còn chi
Từ nay đoạn đường tôi đi
Qua hàng thông lạnh gió vi vu sầu
Một mình lặng lẽ cúi đầu
Quanh tôi tất cả nhuộm mầu tóc tang
Bước đi nghĩa địa lan man
Chết rồi hay sống điêu tàn như nhau.
Sáng mồng 1 Tết Bính Dần (1985)
Ra thắp hương ngoài mộ
BẮT GẶP CUỘC ÐỜI
Ðây rồi!
trong một phút giây kỳ tuyệt
tôi đã bắt gặp cuộc đời
mông mênh sâu thẳm
tươi đẹp vô ngần
mỗi hơi thở thoáng qua
tôi cảm thấy mình choáng ngợp
như đang đi lạc giữa rừng hoa
bao la bát ngát
tôi chẳng biết nữa nam bắc đông tây
ngày giờ hay năm tháng
tất cả chỉ là ánh sáng
thuần là trăng sao
lung linh kỳ ảo
muôn mầu muôn vẻ
lặng lẽ tuyệt vời
cả vũ trụ và tôi hòa đồng hơi thở
tôi lắng nghe cỏ cây hoa lá
trong những bộ áo mầu rực rỡ
như đàn trẻ thơ
đang cười đùa nhảy múa
và muôn triệu côn trùng
tưng bừng hớn hở
đang hát bản trường ca muôn thuở
giữa dàn nhạc đại hòa tấu thiên nhiên
Ðây cõi thần tiên!
nhưng không phải
bởi những khái niệm địa ngục thiên đường thần tiên
trần tục
cũng như những cảm giác vui buồn sướng khổ
chẳng còn biên cương
Ðây là tình thương!
tôi cũng không hiểu nổi
chỉ biết là cái gì là lạ
mà chẳng có lời để tả
đang lan thấm từng thớ thịt làn da
ôi cuộc đời! – Không ai biết cả
chỉ có cỏ cây hoa lá
côn trùng chim muông được tắm gội ơn người
ôi cuộc đời! Kỳ diệu làm sao!
xin cảm ơn người vạn tạ!
SÂN SI
Có một số Tăng Ni
bảo là tôi sân si
tu hành chẳng nhẫn nhục
không hỉ xả từ bi
luật vô thường là thế
có thịnh thì có suy
nay gặp thời mạt pháp
đạo ắt phải suy vi
đó chính là chân lý
buồn phiền mà làm chi
chùa tượng thuộc hình tướng
Phật pháp vốn vô vi
ai phá mặc họ phá
Phật pháp có hề gì
tu hành nên nhẫn nhục
trứng chọi đá ích chi
không gì hơn sự sống
hãy sống với mũ ni
Xin cúi đầu phục mệnh
lạy đức Phật từ bi
sự sống quí như thế
mà sao con vô tri
từ nay con vui sống
dù sống chẳng ra gì
miễn như mọi người khác
khỏi mang tiếng sân si.
IV. TRANG TRÀO PHÚNG
TỰ TRÀO
Quảng Ðộ diêm công
1 ông hỡi ông
Luận kinh chẳng tỏ luật không thông
Dài lưng tốn vải mà ra dáng
Cầm đũa tay chiêu dám học ngông
Qua bao chế độ lưng vươn thẳng
Trải mấy phen tù lưỡi chẳng cong
Năm mươi lăm tuổi đầu râu bạc
Sống kiếp lưu đày có sướng không? 2
Thu Nhâm Tuất (1982)
1 Diêm công: ông nhiều râu
2
Bị đi đày vào năm 55 tuổi (1982).
MỘT NĂM LƯU ÐẦY
Lưu đày nay đúng một
năm rồi
Tôi ngồi tôi tức cái thằng tôi
Nấu nước thổi cơm đành không sõi
Quét nhà rửa bát cũng lại tồi
Kiếm củi ngẩn ngơ vơ củi mục 1
Hái chè đuểnh đoảng vặt chè chồi
Năm mươi lẻ sáu mà còn vụng
Trăm tuổi rồi ra hẳn tót đời.
1
Về mùa đông hiếm cái đun, phải tự đi kiếm củi, mà củi mục thì chỉ khói chứ không
cháy.
VUỐT RÂU
Trên đời quí nhất có
bộ râu
Khi buồn ta vuốt để tiêu sầu
Dưới cằm một búi vừa ngang rốn
Trên má hai chòm tiếp với đầu
Trông kỹ in tuồng như Ðạt-Ma 1
Nhìn qua có vẻ giống Quan Hầu 2
Râu ta nào phải là râu cọp 3
Buồn thì cứ vuốt có sao đâu!
1 Ðạt-Ma: Sơ Tổ
Thiền Ðông Ðộ.
2 Quan Hầu: tức Quan
Vũ, một danh tướng đời Thục Hán, được phong tước Hầu.
3 Trang tử: “xoa đầu
cọp, vuốt râu cọp, làm thế nào mà thoát được miệng cọp!”
BỨC TRANH ÐỜI
Ngày tháng lưu đày
cũng thảnh thơi
Ăn rồi ngồi ngắm bức tranh đời
Nhà cháy phơi bày toàn mặt chuột
Ðình xiêu lộ rõ rặt đầu dơi
Vành tai vênh váo chồn đắc thế
Nghểnh cổ nghênh ngang cáo gặp thời
Bức tranh thế sự là như thế
Ngủ gặp chiếu manh ngáp được ruồi. 1
|